Παλαιά σχολικά βιβλία
Από το 1954

Προσεχείς Εκδηλώσεις

Δεν υπάρχουν προγραμματιζόμενες εκδηλώσεις.

Ο καιρός στα Βριλήσσια

Μετεωρολογικός σταθμός Βριλησσίων. Ιδιοκτησία Εκπαιδευτηρίων Καντά, σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Ο ουρανός στα Βριλήσσια

Ο ουρανός στα Βριλήσσια

Ο ουρανός στα Βριλήσσια

Το παιχνίδι επηρεάζει και αντανακλά την ανάπτυξη

Το παιχνίδι αποτελεί βασικό κομμάτι της αναπτυξιακής διαδικασίας του παιδιού από την βρεφική, ακόμη, ηλικία. Η μορφή του παιχνιδιού αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, ξεκινώντας από:

  • αισθησιοκινητικό παιχνίδι (12 πρώτοι μήνες ζωής) με κύριο χαρακτηριστικό την εξερεύνηση και τον χειρισμό διαφόρων αντικειμένων π.χ. βάζοντας τα αντικείμενα στο στόμα, κουνώντας τα ή ρίχνοντάς τα
  • πρώτο παιχνίδι προσποίησης (αρχή του 2ου έτους), το νήπιο προσποιείται ότι χρησιμοποιεί κάποια αντικείμενα ψεύτικα ή αληθινά, π.χ. χτενίζεται με μια ψεύτικη χτένα
  • παιχνίδι προσποίησης με αντικατάσταση (2 και 3 ετών), το νήπιο χρησιμοποιεί αντικείμενα, για να συμβολίζει κάποια άλλα π.χ. το σπιρτόκουτο γίνεται αυτοκίνητο
  • κοινωνικοδραματικό παιχνίδι (περίπου 5 ετών), το παιδί παίζει άνετα κάποιους ρόλους και προσποιείται ότι είναι κάποιος άλλος
  • απόκτηση συναίσθησης ρόλων (περίπου 6 ετών), το παιδί αναθέτει ρόλους σε άλλα παιδιά και προγραμματίζει σκόπιμα δραστηριότητες που περιλαμβάνουν προσποίηση διάφορων ρόλων
  • παιχνίδι κανόνων (περίπου 7 ετών), το παιδί εφαρμόζει με συνέπεια διάφορους κανόνες στα παιχνίδια του

Όπως φαίνεται από την παραπάνω περιγραφή, το παιχνίδι αναπτύσσεται παράλληλα με την γνωστική ανάπτυξη του παιδιού. Αρχικά το βρέφος με το παιχνίδι του εστιάζει στην ανάπτυξη των αισθήσεων και της κίνησης. Αργότερα, παρατηρείται ο εγωκεντρικός χαρακτήρας του παιχνιδιού με αποτέλεσμα το νήπιο να δυσκολεύεται στην παραχώρηση/ υποχώρηση κατά την διάρκεια της αλληλεπίδρασης με τους συνομηλίκους του. Όμως, σταδιακά παρατηρούμε ότι το παιδί αρχίζει να εμπλέκεται «έμμεσα» με τους άλλους μέσα από το παράλληλο παιχνίδι, όπου για παράδειγμα μπορεί δύο παιδιά να παίζουν με τουβλάκια, αλλά το καθένα να κάνει την δικιά του κατασκευή. Τέλος, εμφανίζεται η ανάγκη για κοινωνικό παιχνίδι, για ουσιαστική, δηλαδή, αλληλεπίδραση με άλλα παιδιά.

Σε αυτά τα πλαίσια, το παιδί αναπτύσσεται κοινωνικά και συναισθηματικά μαθαίνοντας, εκτός από το να ακολουθεί κανόνες, να υποχωρεί ή/ και να διεκδικεί σε καταστάσεις αντιπαράθεσης, να βρίσκει συμβιβαστικές λύσεις, να συνεργάζεται και να μοιράζεται. Επίσης, καθώς η μορφή του παιχνιδιού γίνεται πιο περίπλοκη, το παιδί μεταβαίνει σε υψηλότερα επίπεδα μεταγνώσης και αυτορρύθμισης ενισχύοντας την ευελιξία στον τρόπο σκέψης του, ορίζοντας το ίδιο τα όρια, προστατεύοντας την αυτοεκτίμησή του και διατηρώντας την προσοχή του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, δεξιότητες χρήσιμες για την ανάπτυξη της ικανότητας της μάθησης.

Η μεταφορά προσωπικών παιχνιδιών στο σχολικό πλαίσιο

Ο ρόλος του σχολείου (ξεκινώντας από τον παιδικό σταθμό και συνεχίζοντας στις επόμενες βαθμίδες) είναι αφενός να αναγνωρίζει και να υποστηρίζει την σημαντικότητα του παιχνιδιού σε όλες τις ηλικίες, αλλά και να λειτουργεί ενισχυτικά στα οφέλη που αυτό παρέχει, προσφέροντας τα κατάλληλα ερεθίσματα και συνθήκες (διαθέσιμος χώρος και χρόνος) στα παιδιά, για να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους μέσα από ευχάριστες βιωματικές δραστηριότητες.

Έτσι, κατά την διαδικασία προσαρμογής και ένταξης σε ένα νέο περιβάλλον (παιδικός σταθμός ή πρώτες τάξεις του Δημοτικού) συχνά προτείνεται στα παιδιά από τους εκπαιδευτικούς να φέρνουν στο σχολείο παιχνίδια από το σπίτι τους. Αυτή η πρακτική λειτουργεί βοηθητικά σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Αρχικά, σε παιδιά μικρότερης ηλικίας δίνει την αίσθηση ασφάλειας και σύνδεσης με το σπίτι και την οικογένεια συμβάλλοντας θετικά στην διαχείριση της διαδικασίας του αποχωρισμού.

Σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας (π.χ. Νηπιαγωγείο, Α’ Δημοτικού) στην αρχή της σχολικής χρονιάς, η μεταφορά παιχνιδιών από το σπίτι μπορεί να λειτουργήσει βοηθητικά στην γνωριμία και επαφή με τους συνομηλίκους με στόχο την διερεύνηση κοινών ενδιαφερόντων και την δημιουργία νέων σχέσεων. Στη συνέχεια της σχολικής χρονιάς, η συνέχιση αυτής της πρακτικής δίνει την δυνατότητα στους μαθητές να εκπαιδευτούν, κατ’ αρχήν, στην ακολουθία κανόνων (π.χ. ποιες μέρες επιτρέπεται η μεταφορά παιχνιδιών; πότε είναι ο κατάλληλος χρόνος για παιχνίδι; κ.τ.λ.). Επιπλέον, τα παιχνίδια από το σπίτι λειτουργούν ως ένα στοιχείο που ενισχύει την κοινωνικοποίηση των παιδιών. Μέσα από αυτήν την διεργασία οι μαθητές μπαίνουν στην διαδικασία να επιλέγουν ποια παιχνίδια θα μεταφέρουν στο σχολείο, να τα μοιράζονται, αλλά και να βρίσκουν λειτουργικούς τρόπους συνεργασίας με τους συνομηλίκους τους (π.χ. να συνεννοούνται, ώστε να φέρνουν παρεμφερή παιχνίδια, για να παίξουν μαζί ή διαφορετικά, για να τα ανταλλάσσουν για κάποιο χρονικό διάστημα).

Ως εκ τούτου, πέρα από τα οφέλη του ίδιου του παιχνιδιού τα παιδιά μαθαίνουν να αποδίδουν νόημα στις εμπειρίες τους («έκανα σωστή επιλογή με το να φέρω συγκεκριμένο παιχνίδι στο σχολείο;»), μαθαίνουν τον κόσμο και εξελίσσονται ως προσωπικότητες και ως μέλη μιας ευρύτερης κοινωνίας («μου είναι εύκολο να μοιράζομαι τα παιχνίδια μου;», «πώς επικοινωνώ τις προτιμήσεις/ ανάγκες μου στους συμμαθητές μου;», «πώς μπορώ να συνεργάζομαι πιο εύκολα;», «τι μπορεί να δυσκολέψει την αλληλεπίδρασή μου με κάποιον συμμαθητή μου και τι μπορώ να κάνω εγώ γι’ αυτό;»).

Μερικές χρήσιμες πρακτικές για την μεταφορά παιχνιδιών στο σχολικό πλαίσιο

  • Σε παιδιά μικρότερης ηλικίας (βρέφη, νήπια), είναι ιδιαίτερα βοηθητικό όχι μόνο να επιτρέπεται, αλλά και να ενθαρρύνεται η μεταφορά παιχνιδιών σε καθημερινή βάση μέχρι το παιδί να νιώσει άνετα στο νέο περιβάλλον. Σε αυτές τις ηλικίες δεν πρέπει να υπάρχει καμία «πίεση» από τους παιδαγωγούς ή/ και τους γονείς για αποχωρισμό ή και μοίρασμα του προσωπικού αντικειμένου με άλλα παιδιά.
  • Για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας (4 ετών και άνω) είναι βοηθητικό να έχουν οριστεί από το σχολείο συγκεκριμένες μέρες κατά τις οποίες τα παιδιά επιτρέπεται να φέρνουν προσωπικά τους παιχνίδια.
  • Εν συνεχεία, να υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες κατά την διάρκεια της ημέρας στις οποίες τα παιδιά επιτρέπεται να παίζουν με αυτά τα παιχνίδια. Σαφώς, είναι σημαντικό να έχει προηγηθεί ανοιχτή συζήτηση/ συμφωνία με τα παιδιά για τους λόγους αυτής της πρακτικής, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται αυτή η διαδικασία, ώστε να είναι ευχάριστη και λειτουργική για όλους (π.χ. να γνωρίζω πως αν φέρω κάποιο παιχνίδι, ενδεχομένως, να χρειαστεί να το μοιραστώ/ δανείσω, τι μπορώ να κάνω σε περίπτωση που δεν επιθυμώ κάτι τέτοιο;).
  • Ιδίως τις πρώτες φορές ενδεχομένως τα παιδιά χρειαστούν βοήθεια από το οικογενειακό/ σχολικό πλαίσιο για το ποια παιχνίδια επιτρέπεται/ θα ήταν προτιμότερο να φέρνουν στο σχολείο. Για παράδειγμα, πολύ ογκώδη παιχνίδια, παιχνίδια συναισθηματικής αξίας ή αντικείμενα μεγάλης χρηματικής αξίας θα ήταν προτιμότερο να αποφεύγονται.
  • Τέλος, στα πλαίσια της αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ σχολείου-οικογένειας, είναι σημαντικό οι γονείς να είναι ενήμεροι για τις παραπάνω πρακτικές και να ενισχύουν τα παιδιά τους ώστε να τις τηρούν. Σε περίπτωση που κάποιο παιδί δυσκολεύεται, για οποιονδήποτε λόγο, χρειάζεται να υπάρχει άμεση πληροφόρηση από τον γονέα προς τον εκπαιδευτικό και αντιστρόφως, ώστε να βρεθεί λύση, για να μην παγιωθεί μια, τυχόν, δυσάρεστη κατάσταση.

Με εκτίμηση

Η Διεύθυνση σε συνεργασία με

 

Νικολέττα Mπόγκα, Ph.D.,

Ψυχολόγος

Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., ECP

Σχολική & Κλινική ψυχολόγος,

Πρόεδρος της

Εκ των Ένδον – Χώρος συμβουλευτικής & ψυχοθεραπείας

 

Τα σχόλια είναι κλειστά.

embed_badge
Βραβεία Ecomobility
2ο Βραβείο στο Ecomobility 2017
1ο Βραβείο στο Ecomobility 2016
banner
Εικονική περιήγηση
Οι παιδικοί μας σταθμοί
Συνήγορος του παιδιού
Συνήγορος του παιδιού
Σύνδ. Κοινωνικής Ευθύνης
Αναζήτηση
Αρχείο αναρτήσεων